U weet het of u weet het niet, maar als onderneming in een Vlaamse gemeente kan u aanspraak maken op de subsidies van KMO-portefeuille.

Concreet betekent dat dat voor een aantal pijlers (ondermeer opleiding, advies en innovatie) u kan aankloppen bij geaccrediteerde verstrekkers.Hiermee heeft u het aangename effect dat de factuur voor bewezen diensten (voor die pijlers vanzelfsprekend) slechts voor 50% door uw bedrijf dient betaald te worden.

De andere 50% wordt bijgepast door de Vlaamse overheid, die op die manier wil investeren in bedrijven.In het verleden maakte ik al regelmatig gebruik van de subsidie-portefeuille (die overigens de vroegere BEA-subsidies vervangt).
Zo volgende ik een opleiding bij AG-consult omtrent web usability, en werd mijn Unizo-coaching ook deels ‘gesponsord’.

Het leek me dan ook interessant om te checken of ik zelf in aanmerking kon komen als verstrekker.

Daarmee kan ik immers mijn klanten aanmoedigen om verder te investeren in een goeie website, door advies hieromtrent te verstrekken. En dat slechts aan 50% van wat men anders zou dienen te betalen voor dergelijk advies.

Zelf verstrekker worden kan op verschillende manieren. De bekendste zijn de dure ISO-certificaten. Vooral grote bedrijven zijn hierbij gebaat, deze certificaten worden ook gebruikt voor andere diensten, en sommige bedrijven hebben deze bijgevolg reeds behaald.

Een paar dagen geleden ging er een nieuwsbrief uit naar klanten. Een kort fragment daaruit:

De afgelopen 4 jaar waren behoorlijk druk. Ik werd van zelfstandige in bijberoep een ‘echte’ zelfstandige, en in 2009 werd de eenmanszaak zelfs een BVBA.
2010 wil op een andere manier veel gaan betekenen. Je hoorde het wellicht al ergens waaien, of misschien ook niet… Maar in 2010 trekken Catherine en ik er een jaartje op uit om de wereld te verkennen*.

Dit betekent geenszins dat Matuvu een jaar ’stilligt’. Allerminst. Met de moderne technologie en het internet kunnen we immers vanop afstand werken. En dus doen we gewoon voort.

Op een ander tempo weliswaar. De afgelopen 4 jaar waren hels, boeiend maar ook slopend. En dus betekent 2010 een jaar van bewustere keuzes, richting kiezen, en een pad uitstippelen.

Een bedrijf opstarten in een bepaalde ‘niche’, in iets wat je graag doet, is 1 ding.
De  richting blijven houden die je voor ogen had, is een ander.
Fotografie was destijds mijn lang leven, reportages waar ik zin in had, documentaires die dieper ingingen op de dingen, en de niet meest voor de hand liggende onderwerpen. Maar van die dingen kon je niet echt leven. Tenzij je 60 euro voor een foto reasonable vind (waarbij je niet eens zelf je onderwerp hebt gekozen)
Mijn ‘zij’-experimenten met webdesign waren veel lonender, en dus groeide ik enthousiast door in die richting. Destijds waren blogs aan het opkomen en alles was spannend en nieuw. En toegegeven, ik ben een geek :)
Bovendien weigerde ik te gaan fotograferen wat me niet ligt. Voor mij geen babyfotografie, geen huwelijken, niets in die zin. Enkele bedrijfsreportages, en ‘journalistieke’ portretten, dat wel, en graag.

Het was tof en uitdagend met enkele fantastische uitschieters: in de oval office met Bush junior, bloggen voor een reisorganisatie, en nog een paar van die ervaringen.
En intussen groeide de eenmanszaak gestaag voort, met enkele zijstappen die niet de meest geslaagde waren (neen, ik doe geen drukwerk, of illustrator) en het noodzakelijke bijsturen daarvan. Maar vooral veel werken en groeien. En leren nee zeggen.

Ik deed een leerrijke coaching bij Zenitor en wat daaruit kwam was iets wat ik in se al wist, maar wat je soms vergeet te zien.
Waarom was ik dit alles in de eerste plaats begonnen?
Om me te amuseren, om zelfstandig te zijn, niet afhankelijk van anderen, en vooral te doen waar ik zin in had.
Dat is voor mij niet een bedrijf met personeel, of evenmin om een mooie auto te hebben.
Voor mij komt dat neer op: reizen, fotograferen waar ik zin in heb, en me amuseren met internet (in de zin van mensen een tool geven om te communiceren met hun klanten/publiek of dat nu is via een site, een blog, of andere social media.)

Onze ‘1 jaar naar het buitenland’ is eigenlijk gewoon een enorme focus op die dingen:
-reizen
-tijd voor de fotografie waar ik zin in heb
-blijven werken aan websites voor die klanten die ik fantastisch cool vind. waar ik graag dingen voor uitwerk.
-en verloren tijd inhalen met mijn lief

Ik ben jaloers op het enthousiasme van enkele jonge talenten, ik weet dat ik het destijds ook had en ergens onderweg een beetje verloren ben, samen met de goesting voor fotografie.
Intussen is er weer goesting. Maar verdomd weinig tijd door werk voor klanten.
Het komende jaar is voor mij een manier om tijd te maken daarvoor.

Want tijd is effectief iets wat je moet maken. Je moet durven werk weigeren, en neen zeggen tegen klanten.
Anders merk je dat je 4 jaar verder bent, en er van die eigen projecten niets is terecht gekomen.
Dat is de afgelopen jaren een beetje gebeurd (wellicht een bijna onvermijdelijk iets bij het oprichten van een bedrijf).
Het volgende jaar echter is voor mij die ‘verloren’ tijd inhalen, en focussen op die eigen projecten.
En vooral focussen op waar ik heen wil met alles, werk, lief, meer dan ergens te belanden zonder het te beseffen.

Een paar leuke insteken die ons bij onze beslissing hielpen:

-Stefan Saggmeister die elke 5 jaar een jaar ’stopt’ met werken.

-4hour workweek: verschrikkelijk onrealistisch maar met enkele schitterende ideeen over lifestyledesign
-De talloze anderen die het ook doen.

Last but not least: ik heb een fantastisch lief, die dezelfde out-of-the-box dingen wil als ik, die samen met mij op reis wil.
Die met haar eigen leuke projecten bezig is (misschien wat stiller dan ik)  en waar ik ongelooflijk trots op ben.
Die ook voor het niet evidente kiest, en bovendien met mij…

Zonder haar zou dit alles niet lukken. Zou ik wellicht nooit de nodige knopen hebben doorgehakt.
Zij heeft de laatste 2 jaar mijn hoge workaholic-gehalte getrotseerd.
En me vaak terecht gewezen op ‘Is het wat je wil?’
En terecht af en toe schoppen gegeven :)

Toegegeven: vertrekken op die manier is ongelooflijk geruststellend.
En ik tel glimlachend (maar ook een beetje gestresseerd) af naar begin februari.

Begin september werd ik opgebeld door Unizo, of ik de ondernemerscoach wou volgen.
Na de coaching bij Zenitor, vond ik het wel interessant coaching op een ander level te volgen, nl door ondernemers zelf, en te kijken wat je daar kon bijleren. Bovendien waren er netwerk events wat steeds interessant is.

Wegens ons project kon ik maar een half jaar volgen, maar aan de telefoon klonk het alvast veelbelovend, en dus zegde ik toe.

Eind september  ging ik bijgevolg naar de openingsavond en was een beetje teleurgesteld. De ene helft van de ‘gecoachten’ waren webdesigners, en de andere helft was werkzaam in een transportbedrijf. Het werd me al snel duidelijk hoe men de telefoonrondes had gedaan, en dat was duidelijk niet op alfabet maar per sector.
Naar netwerking was het alvast de grootste gemiste kans: tof om andere webdesigners te leren kennen, maar toegegeven: dankzij de Barcamps en girlgeeks van deze wereld ken ik wellicht de tofsten al…
De onderwerpen dan maar?
Wat aan de  telefoon nog goed had geklonken, klonk op die eerste kennismaking al een pak minder sexy. Men overliep alle items.

HRM
• Competentiebeheer, wat is het ?
• u als persoon in de ondernemingen ?
• Het verschil tussen doeners, managers en ondernemers ?
Helaas niet echt van toepassing voor een éénmanszaak.

ICT (CRM, ERP, WMS, …)
• Wat is bedrijfsbrede software en waarom helpt het u bij het nemen van strategische beslissingen
• Is CRM iets voor grote ondernemingen? Hoe start ik er mee ?
Was natuurlijk voornamelijk op PC gericht.

Fiscaliteit
• Is vastgoed in de vennootschap een goed idee?
• Hoe fiscaal aantrekkelijke maatregelen nemen om uw nettoloon te verhogen zonder uw onderneming te kwetsen?
Dé reden om toch te blijven gaan.

eBusiness en eCommerce
• Wat is het verschil tussen eBusiness en eCommerce?
• Is eCommerce echt rendabel en wat is het principe van the long tail ?
• Hoe begin ik er aan zonder de beginnersfouten?
Definitely iets wat me interesseert. De vraag is beslist of ik er iets over bij zou leren…

Marketing
• Marketingtips voor de ondernemer
• Zo maakt u klanten via PR en Networking
• Marketing in crisistijden
Altijd interessant lijkt me. Na januari dus jammer en helaas niet meer voor ons.

Strategie en Visie
• Wat is het belang van een Mission Statement,
• Wat is het verschil tussen visie en strategie en hoe maak je een strategisch plan op voor de toekomst
Helaas tijdens de tweede helft en wanneer wij dus ribbedebie zijn.

MVO
• ISO en certificering, voordelen voor uw organisatie
• Hoe gaat u best om met steunmaatregelen en subsidies
• Een correct klachtenbeheer: gebruik klachten als een strategisch middel voor klanten tevredenheid
Boeiend. Vooral die steunmaatregelen. Helaas terug tijdens de tweede helft van het jaar

PR
• Het imago van uw bedrijf: meer dan een logo !
• Hoe belangrijk is design voor uw bedrijfsvoering
Ik moest eens goed lachen toen ze een Social Media Expert aankondigden. Ahum… Kuchkuch.

Morgen is de 2de avond (er werd er al eentje opgeschoven naar 2 de helft jaar) en intussen werd het onderwerp al aangepast. Ik had gehoopt op Fiscaliteit. Het wordt helaas ICT.
Het spreekt voor zich dat ik geen algemeen beeld ga kunnen geven, en dat mijn ervaring die is van een zelfstandige solo ondernemer, en niet die van een BVBA met een paar man personeel.

Wellicht is de ondernmerscoach een toffe en interessante plek voor veel ondernemers maar het is niet direct wat ik zocht…
Het is te ferm gericht op  dingen die niet relevant voor me zijn, en bovendien is de ‘peter’ een peter van 12 mensen tegelijk. Ik dacht dat we elk een peter gingen krijgen waar we eens konden bij aankloppen.
Daarnaast is me opgevallen dat Voka gelijkaardige infoavonden aanbiedt.
Benieuwd wat de gratis audit inhoudt. Misschien maakt dat al de rest goed voor me..

Als suggestie voor Unizo: Starterscoach was voor mij niet echt een optie meer, gezien ik al in 2000 startte. Een coaching voor gevestigde eenmanszaken met onderwerpen gericht op optimalisatie van die eenmanszaak was echt interessant geweest. Misschien iets om in het aanbod op te nemen? Ik ken wel een paar  ondernemers die geïnteresseerd zouden zijn.

We komen het wel allemaal eens tegen: moet je nu BTW rekenen voor diensten geleverd aan landen binnen/buiten EU of niet. Voor fotografen en webdesigners kan je het als volgt zien:

Voor landen binnen de EU (behalve België zelf vanzelfsprekend):
Ik vermoed dat het in dit voorbeeld gaat om foto’s die geleverd worden via elektronische weg en niet fysiek opgestuurd zullen worden? In dat geval wordt deze verkoop als een dienst beschouwd die valt onder art. 21 §3 °7.
In dat geval kunt u factureren zonder BTW (met vermelding van het genoemde art. 21 §3 °7) aangezien uw klant verantwoordelijk is voor het afhandelen van de BTW-formaliteiten.

Hierbij kort de regeling:
De algemene regel voor het verlenen van diensten is geformuleerd in art. 21 §1-2 WBTW (Belgisch BTW-wetboek): een dienst vindt plaats in België als daar de plaats is waar de dienstverrichter de zetel van zijn economische activiteit heeft of zijn vaste inrichting gevestigd is.
Maar, in het geval van het voorbeeld, wanneer het gaat om diensten geleverd langs elektronische weg aan BTW-plichtige klanten, zal art. 21 § 3.7° WBTW van toepassing zijn. Dit houdt in dat de dienst belastbaar is daar waar de plaats van de zetel van de ontvanger van de dienst zich bevindt.
Concreet betekent dit dat u factureert exclusief BTW, ingevolge art. 21 § 3.7° WBTW. Dit artikel moet u ook op uw factuur vermelden. Uw klant moet de BTW dan voldoen in zijn land via zijn eigen aangifte.
Indien het gaat om niet-BTW plichtige klanten in een andere lidstaat zal art. 21 §2 gelden, de basisregeling, wat betekent dat u factureert incl. Belgische BTW.

Om zeker te weten of een buitenlandse klant BTW-plichtig is, en dus de BTW in eigen land zal moeten voldoen, kan u terecht op het volgende adres van het Ministerie van Financiën:
Centrale eenheid voor de administratieve samenwerking met de andere EU-lidstaten op het gebied van de BTW
RAC-Financietoren
Kruidtuinlaan 50, bus 39
1010 Brussel
Tel.: 02 210 29 95
of via de Europese VIES-site op het volgende adres: http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/vies/en/vieshome.htm

Voor landen buiten de EU:
Voor landen buiten de EU geldt ook dat u bij “diensten overgemaakt via elektronische weg” of de andere diensten van 21.3.7. (intellectuele & consulting prestaties, waaronder volgens mij ook fotoreportages enz. vallen) er geen BTW dient aangerekend.
De EU oordeelt dat hier geen Europese BTW van toepassing is en dat het aan het land van de afnemer van de dienst is om hierop eventueel een taks te heffen. Bijv. in Japan meen ik dat dat het geval is. Om het spel correct te spelen dient uw klant de aankoop aan te geven en er een tax op te betalen. Maar dit is dus niet uw verantwoordelijkheid (volgens het Europese recht).

In geval prints via een koerierdienst worden verstuurd dan spreken we natuurlijk over een gewone export, waarbij exportformaliteiten van toepassing zijn (Enig Document) en die vrij is van BTW wegens export buiten de EU (vrijstelling besproken in artikel 39 WBTW).

Kaat Verleye
Adviseur UNIZO Internationaal
Lange Steenstraat 10
8500 Kortrijk
Telefoon: 056/26.44.88
kaat.verleye@unizo.be
www.unizo.be/internationaal

In mijn geval: fotografie of websites, beiden digitaal, vallen onder digitale diensten.
Voor goederen geldt de BTW dan weer wel!
Dus beter de foto’s digitaal op hun server zetten dan ze een fotoboek sturen.
Vraag blijft: foto’s op CD: goederen of niet? :)

Zenitor is iets als loopbaanbegeleiding maar dan voor zelfstandigen. Het is gratis. En dus aarzelde ik geen seconde om een afspraak vast te leggen.

Zoals ik in een eerdere post al vertelde was voor mij de tijd aangebroken om een vennootschap op te richten. Een bvba betekent sowieso dat je omzet genoeg gestegen is om een fiscaal interessantere maar naar basiskosten duurdere oplossing te kiezen (vennootschappen hebben vaak de duurdere dubbele boekhouding, waardoor je best checkt of een BVBA al dan niet financieel interessant voor je is.)

Met die gestegen omzet is er ook ontegensprekelijk gestegen werk en druk…
Keuzes moeten dan gemaakt: wil je als bedrijf personeel aannemen en groeien, werk je liever met freelancers, of hou je alles klein?
En daarnaast ook: voel je je goed in de richting die je uitgaat.
Coaching is een goeie manier om dat uit te zoeken.

Persoonlijk merk ik na al die jaren freelancen ook de nadelen van zelfstandig zijn.
Zo vind ik alleen thuis werken vaak leuk, maar toch mis ik af en toe gezelschap, en een drive rond me heen. Ik heb al geprobeerd om in de Vooruit, of bij anderen te gaan op locatie werken, maar verder dan ‘ruikend als een asbak’, en frustratie door de afwezigheid van het grote scherm of snel internet ben ik nog niet geraakt.
Verder zijn er gerust andere nadelen: cashflow, bij klanten die niet op tijd betalen (als kleine zelfstandige kan dat wel eens tot problemen leiden), belastingsdruk, administratieve rompslomp, klanten en hun wensen, en de ’stress’ van onzekerheid.

Kortom: zelfstandig zijn is allerminst het sprookje dat sommigen je proberen voor te houden. En het is zeker niet enkel doen waar je zin in hebt.

Dat bijsturen en onder controle houden is een van de moeilijkste dingen.
Want er staan plots veel stuurlui rondom jou. Aan wal weliswaar…
Ik besliste daarom om met Zenitor te gaan babbelen. Te horen waar ik best bijstuur, vanuit objectieve standpunten, en vooral door iemand die professioneel begaan is met mijn welzijn, eerder dan vanuit een persoonlijke emotionele hoek.

Intussen heb ik er al 2 sessies opzitten, en volgt volgende week de derde.

Mijn voorlopig besluit?
Ik kan het ten zeerste aan iedereen aanraden!
Voor de kost moet je het niet laten (50 euro bij Zenitor, gratis bij anderen)
in ruil praat je door bepaalde dingen door die je echt wel stappen vooruit laten nemen, maar ook zorgen dat je stilstaat bij dingen waar je niet noodzakelijk zelf bij stilstond.

Voorbeelden?
Ik ontdekte dat ik soms ‘jaloers’ ben op mensen die meer als zelfstandige met de culturele sector werken, maar als ik dan verder nadenk over die richting, die me toch minder aantrekkelijk lijkt dan ik het me voorstelde.
Mijn mentor merkte op dat ik soms onzeker ben over dingen waar ik eigenlijk wel heel veel over blijk te weten, en dat ik dan daar ook best eens kijk hoe ik me daarin beter kan profileren.
En hoewel ik dat toch al heel goed wist: groeien is niet mijn ding. Ik wil graag een éénpersoonszaak blijven, maar dan wel met goeie partnerships met andere freelancers.
Dat toch duidelijk beslissen is onzekerheden uitbannen.
Door die dingen te zien, of uit te spreken kan je er ook concreet aan beginnen werken.

Zenitor, en andere coaching is iets wat door de Vlaamse Overheid ondersteund wordt (daarom dat het vaak gratis aangeboden wordt.)
Het bestaat ook voor werknemers en heet dan loopbaanbegeleiding.
Je kan alle aanbieders bekijken op de site van de VDAB.
De meeste centra bieden ook begeleiding voor zelfstandigen, maar enkelen specialiseerden zich enkel daarin, zoals ondermeer Zenitor.

Note: Zenitor is niet enkel voor bedrijven die groeien, ook starters kunnen er terecht voor begeleiding.

Mijn bvba is intussen een feit.

De stappen ondernomen? Een goed gesprek met de boekhouder, een paar berekeningen, een knoop doorgehakt (dat duurde het langste), 6200 euro op de bank en dan een notaris (en 800 euro om em te betalen) voor de akte.

De gevolgen? Vanaf nu een dubbele boekhouding (en dus een duurdere rekening bij die boekhouder) maar ook 33% (of 25%) vennootschapsbelasting op de winst, ipv de 45 a 50% die je als éénmanszaak betaalt.
Ook een stabieler loon (hoewel dat relatief is) maar vooral daarmee stabielere sociale bijdragen.
Als éénmanszaak immers wordt dit berekend op het totaal van je inkomen. Als je een goed jaar hebt betekent dat dat je over 3 jaar verdomd veel sociale bijdragen zal betalen (naast veel belastingen het jaar zelf).
-Dit is meteen ook de reden waarom zoveel bedrijven stoppen na 3 jaar.-
Als bvba heb je 2 entiteiten: jij als persoon die een loon krijgt, en je zaak, die winst of verlies draait. Door jezelf elke maand een vast loon te betalen, zorg je dat je op voorhand goed weet hoeveel sociale lasten je zal betalen binnen 3 jaar. Bij een éénmanszaak kan je dit niet opsplitsen en wordt alles samengeteld en kan dit soms tot onaangename verrassingen zorgen.
Maw een veel betere spreiding van alles.
En binnen 3 jaar geen aansprakelijkheid meer. Persoonlijk vind ik dit relatief: als iemand die diensten levert moet er al echt iets erg gebeuren eer je failliet kan gaan. Maar toch. Het is een geruststelling.

Men raadt aan om een bvba te beginnen vanaf een bepaalde omzet. Ervoor heeft het volgens veel boekhouders weinig zin omdat je dan met je BVBA meer belastingen zal betalen dan als éénmanszaak.
Die ideale break-even omzet heeft te maken met je kosten, en is dus voor iedereen anders. Algemeen aangenomen is een omzet van 70.000 euro zeker een punt om om te schakelen.
Over welke omzet/winst draaien vooraleer om te schakelen is nogal veel verschil bij de verschillende mensen die ik erover sprak. Iemand zei me: jobs zoals de jouwe hebben nauwelijks kosten en vooral winst, en dan is een BVBA sowieso aangewezen, omdat je op je winst binnen een bvba aan 33% wordt belast, en in éénmanszaak aan een pak meer.
Als er iemand de goeie uitleg weet: laat em in de comments.

Wat er nog komt bi kijken: de Gedachts-shift: vanaf nu moet ik denken als ‘ik’ persoon en ‘ik, mijn bedrijf’. Het zijn 2 verschillende dingen, met 2 aparte rekeningen.
Ik deed dit eerder al, maar het maffe is dat uiteindelijk voor je belastingen alles op één hoop gesmeten wordt en samen berekend. Een beetje als de gescheiden afval ophaling die dan uiteindelijk toch samen verbrand wordt.
Vanaf nu is het dus wel apart. Ik heb een belastingsaangifte, en het bedrijf heeft er eentje.
Dat geeft een goed gevoel voor mij, maar veel mensen hebben het daar duidelijk moeilijk mee.
Want de winst, die is nu niet langer zomaar van een persoon, maar van de zaak.
En die winst uit je zaak te halen is lang niet meer zo eenvoudig als voorheen.

Ikzelf ben vooral blij. Naast al de bovenstaande voordelen is de oprichting vooral een fiscale verbetering die zal zorgen dat één van mijn dromen kan uitkomen. Iets wat wellicht zonder de bvba een pak moeilijker zou gegaan hebben.

Maar daarover meer in een volgende post :)

Zoals ik in een eerdere post al schreef, overweeg ik om een bvba op te starten.
Ik zal daarover op dit blog een en ander neerschrijven, want, in mijn persoonlijke zoektocht online heb ik bijzonder weinig gevonden behalve de gekende definities…

Misschien een kleine achtergrond schets: 
Ik ben begonnen als zelfstandige in bijberoep net na mijn afstuderen. Het is iets wat ik iedereen aanraad die overweegt zelfstandig te worden (in de dienstensector): de risico’s zijn miniem, de kosten ook. Ik had het geluk dat mijn ma mijn boekhouding deed. Maar die was dan ook miniem. In het begin had ik maar een paar facturen per jaar. En het verdiende geld deed ik steevast op aan investeringen: een computer, een fototoestel, lenzen.. Tot ik een mooie collectie had opgebouwd. Mijn loon in de vaste job diende om te leven. De inkomsten van het bijberoep om te doen wat ik later wou gaan doen. Ideaal.
(Opgelet: Als je grote bedragen begint te factureren, of je maakt winst, neem je best een boekhouder onder de arm. Anders dreig je veel belastingen te moeten betalen (en dat pas na 3 jaar))

In 2006 had ik, na een jaartje onderbreking, plots veel opdrachten, en ik diende niet echt nog grote kosten te maken. Mijn inkomsten uit mijn bijberoep waren zo hoog geworden dat het vanzelf een hoofdberoep zou worden. (Vanaf een bepaald bedrag worden je inkomsten in bijberoep evenveel belast als in hoofdberoep.)
Op dat ogenblik dien je een keuze te maken: groei je verder als zelfstandige, of beslis je klein te blijven, en een job in hoofdberoep te houden.
Mensen komen soms met die vraag: of ze niet zelfstandig zouden worden, want dat ze wel heel erg graag fotograferen.
Mijn advies daaromtrent is echt eens goed na te denken, en als je het niet echt zeker bent, beginnen met een bijberoep.
Want zelfstandig zijn is veel meer dan eigen baas zijn. Met de voordelen, krijg je ook de nadelen. En believe me, als ik enkel maar zou moeten doen wat op deze site onder ’services’ staat, dan was ik heel content….
Een hobby die je job wordt, wordt je job, en is echt niet langer een hobby. Je moet klanten vinden, ze tevreden houden, naar meetings gaan, in files staan, timings houden, facturen maken, klanten herinneren aan die facturen, en soms opnieuw en opnieuw. Je neemt soms jobs aan om een loon te hebben. En je leeft vaak in de onzekerheid wat je volgende maand zal doen.
Je verdiende centen dienen als ‘leefgeld’ en niet langer als ’speelgeld’, en bovendien val je in een hogere belastingsschaal, waardoor je die gefactureerde uren minder netto betekenen dan in bijberoep.
Overwegend durf ik te stellen dat de zelfstandigen die ik ken vaak meer uren  kloppen dan bedienden. (Waarmee ik niet zal stellen dan bedienden de dag van vandaag niet veel overuren doen!)

Ik besliste destijds om de stap te wagen. Met veel twijfels. Maar in loondienst voor een baas gaan werken zag ik niet langer zitten. Ik had wel de luxe om een 25% opdracht op KASK aangeboden te krijgen, iets wat me toeliet in die eerste maanden om  zeker te zijn van een maandelijkse constante. Ideaal om zeker te zijn dat ik de huur van mijn appartement kon betalen.
En dus sprong ik in het ongewisse.

De afgelopen 3 jaar waren boeiend, maar ook slopend.
Ik heb vaak veel (en heeeel veel) uren gewerkt.
Het moeilijkste vond ik de onzekerheid. Zelden wist ik wat er de volgende maand zou op mijn agenda staan. (Pas nu is mijn agenda een 2tal maanden ingepland met werk) 
Op die momenten is het soms moeilijk om op bepaalde jobs ‘neen’ te zeggen. Je bent immers niet zeker of er wel een alternatief zal zijn. 
En daardoor ga je soms richtingen uit, waar, als je eindelijk wat tijd hebt om ‘op afstand te kijken’ je kan zeggen ‘hmmm, dit is het toch niet…’
Die route voor jezelf bepalen is iets wat ik veel mensen wil aanraden. Elke 2 maanden even afstand te nemen van je werk, en te kijken of je nog steeds op de juiste track zit.
Zo heb ik op een bepaald moment beslist om ‘niet alles’ te willen, en voor bepaalde jobs samen te werken met partners.
Focussing is nodig.
Vakantie ook.
Heck, wij vertrokken dit weekend 2 dagen naar Londen. En dat is vooral om inspiratie op te doen, te rusten, en even afstand te hebben, om uit te vissen waar we volgend jaar willen staan. 

Is het tot nu toe de moeite waard geweest om zelfstandig te worden? 
Absoluut.  
Ik heb super opdrachten achter de rug, van een jaar boeren fotograferen, tot technisch assistente van een premier.
Is het moeilijk geweest?
Evenzeer…

Ben je zelf een twijfelaar, en wil je alles eens goed overwegen? Ga dan zeker langs bij Unizo, vraag voor een peter, of een ondernemerscoach. Kijk bij andere organisaties die coachen (vb De Punt)
Praat met mensen. En opnieuw en opnieuw.

Voor mij is er een volgende stap aangebroken: een vennootschap.
En om dat alles in goeie banen te leiden laat ik me vanaf deze week coachen bij Zenitor.
Meer daarover in een volgende post.

Gisteren heb ik me gewaagd aan een Unizo netwerk event.
Het leek me uitermate boeiend om met een pak ondernemers te babbelen*, en de uitnodiging zag er bovendien ook heel aanlokkelijk uit: het event ging door op een leuke boot…

Ik ben echt geen held in het netwerken. Ik herinner me nog de eerste keren ik iets dergelijks deed: klamme handen en het huilen nader dan het lachen. En eigenlijk is het nog steeds een beetje zo.. Gisteren toen ik aankwam  zag ik een hoop ‘dikke auto’s’ staan en dacht ik opnieuw ‘Wat kom ik hier nu alweer alleen doen?’

Alleen.. Want ik had niet echt iemand meegevraagd.
Samen met je lief naar die dingen gaan is niet steeds de beste manier om in gesprek te komen met mensen -zeker niet als dat lief netwerken niet zo leuk vindt-.
De eerste barcamps leerde ik veel meer mensen kennen dan de daaropvolgende, waar we vaak in kliekjes samenzaten.

Ik ben snel een workshop gaan doen om mijn koudwatervrees te boven te komen. De perfecte manier om snel een paar gesprekken aan te knopen met mensen.
Buiten op het dek was de temperatuur lekker warm, binnen echter was ze broeiend heet, en ik was al snel blij dat de workshop achter de rug was…

Toen botste ik zowaar op de leuke Yappa.be . Die me dan introduceerde bij zijn kliekje dat helemaal vanuit Limburg was afgezakt.

Na de lekkere hapjes kwam ik in gesprek met een interessante man die 3d toepassingen maakte voor architecten en stad Gent, praatte met een beenhouwer over een bvba, en eindigde bij  2 toffe koppels (architecten en coachers)

Hou je hier opdrachten aan over? Niet noodzakelijk, maar je komt er wel mensen tegen die met dezelfde dingen bezig zijn als jij, die je raad kunnen geven, of waar je gewoon een interessante babbel mee hebt.
Een echte aanrader.

Al zullen mijn knien volgende keer wellicht wel weer knikken :)

*Na enkele snelle berekeningen is gebleken dat een vennootschap geen slechte optie is, om hoge belastingen te vermijden. En dus ben ik momenteel een en ander aan het uitzoeken over dat hele kluwen van mogelijkheden.
Drie jaar na mijn opstart als zelfstandige in hoofdberoep (en 9 jaar na die in bijberoep) overweeg ik dus te starten met een bvba. Een sprong in het ongewisse, waar ik liever toch wat meer over uitzoek. Een grote bende ondernemers bij elkaar lijkt me dan de ideale zwemvijver…

Je kan geen betere ‘testers’ vinden dan onder je klanten. Die boodschap schijnen intussen een aantal bedrijven goed begrepen te hebben.
Komt daar nog bij: die testers beschikken momenteel over veel meer dan enkel hun bekende netwerk (vrienden en familie). Intussen is dit netwerk immers uitgebreid tot ‘het 6degrees’.
Somigen hebben immers blogs (met lezers die de maker onbekend zijn), anderen hebben Facebook, LinkedIn, en ook hun bereik is een pak verder dan enkel ‘onder hun kerktoren’.

Het verklaart perfect waarom de bloggers en girl geeks getarget worden, zo ook weer afgelopen weekend met de GirlGeekDinner die dit keer een absoluut top event voorgeschoteld kregen dankzij Eurostar.
De GirlGeeks krijgen een leuke dag aangeboden, Eurostar krijgt dadelijk waardevolle feedback.
Opteren voor GirlGeeks was in dit geval een juiste keuze: de return is groot: veel linklove, enkele interessante reviews, gratis reclame, maar ook veel technische feedback.

Soms vragen klanten me wat ze kunnen doen om ‘interactiviteit’ (sommigen proberen nog eens web2.0 in de mond te nemen) in hun site in te bouwen.
Moeten ze een blog? Moeten ze ‘twitteren’?
Vaak raad ik dit af: te weinig bedrijven hebben een persoon die ze hiervoor kunnen inschakelen. Vaak wordt een blog aanvullen tussen de soep en de patatten gedaan, en mist daardoor een beetje zijn doel (Een advertentie wordt ook niet tussen de soep en de patatten gedaan…)

Ik raad dan enkele andere dingen aan:
-‘Hang’ je aan een bestaand initiatief. Bijv de GirlGeekDinners. Je krijgt heel veel exposure terug, en dit dmv dingen die je als klant gemakkelijk kan aanleveren: een locatie, een testproduct, een goodie, een product dat je ‘te veil’ geeft, of, als je het als Eurostar groots aanpakt, de event rond jouw product laat draaien.
Naast de GirlGeekDinners, zijn er zo talloze andere events, niet noodzakelijk in de ‘geeky sfeer’
vb. Eurostar event.
-Hang je aan een bestaande (vrijwillige) site door een structurele sponsoring.
Zo denk ik spontaan aan ‘Moleskine CityGuides’ en de stadsblogs die er bestaan.
Of een Jamie Oliver die stuctureel foodblogs zou ondersteunen.
Op deze manier laat je volledige vrijheid aan het intiatief, maar link je je aan iets waar je affiniteit mee hebt. Zij hebben vaak baat bij een ondersteuning, omdat dergelijke blogs vaak gratis werken, en best wat centen of ondersteuring kunnen gebruiken.
vb. Destijds met Photoblog bouwden we dergelijke samenwerking uit met een foto maandblad: zij kregen ruimte op onze site, zij selecteerden elke maand foto’s van fotografen op onze site, die ze naar voor brachten. Onze site kreeg kwalitatieve fotografen die lid werden (lezers van het maandblad), hun omzet steeg aanzienlijk.
-Bouw een testzone op op je eigen site.
Dit levert je waardevolle feedback van je klanten.
Zij zijn tevreden want maken kans om een product te testen. Zij zijn ook je beste reclame.
Klanten zijn kritisch, maar vaak reeds loyaal naar hun merk toe. Dus niet overmatig kritisch. Wat best belangrijk is voor een merk.
Vb. Nokia heeft een dergelijke testzone, met reviews, en klanten kunnen zich inschrijven om gratis een telefoon te testen.

Ben je geïnteresseerd in dergelijke samenwerkingen, bekijk dit dan best met iemand die al in die wereld vertoeft. Bloggers bijv. zijn niet op hun mond gevallen, en mijden vaak puur commerciele samenwerkingen omdat ze er geen boodschap aan hebben.
Ook voor het bedrijf is dit vaak niet interessant. Als je het op dergelijke manier wil aanpakken, koop je best gewoon bannerruimte op sites.